dinsdag, januari 26, 2010
De Geschiedenis!
Begin twintigste eeuw wordt in de regionale krant het Ammeroois carnaval al genoemd. Na de oorlog wordt het feest gevierd op het kasteel en later in de "zaal" van het Bondsgebouw annex dorpshuis. De muziek voor al dat dansen wordt dan al verzorgd door de eigen Ammerooise boerenkapel: "de Dorsvlegels". Alle muzikanten zijn ook lid van de fanfare St.Cecilia.
Voortbordurend op deze traditie besluiten een aantal initiatiefnemers, met als grote animator toch wel Thomas de Looijer, het carnaval een officiëler tint te geven. Na het voorbeeld van Vught (Dommelbaorzen-durp) richten zij in korte tijd de "Raad van Elf" op. Zodoende wordt de proclamatie door " Geys de Ie, Dun Uilecoten van Kanadas tot knotwilg" in februari 1963 voor de allereerste keer, onder een mild stralende voorjaarszon, bij het gemeentehuis voorgelezen. Ammerzoden heet dan "Ut Malse Arckeldurp"; een samenvoeging van de families "Malsen" en "Arckel" die respectievelijk het slot te Well en het kasteel te Ammerzoden in bezit hebben gehad. De prins krijgt de naam van "Geys", de meest algemeen voorkomende naam in die tijd: tenslotte vertegenwoordigt hij het "gewone volk".
Vanaf dit prille allereerste begin, de optocht bestond in 1963 uit Hofkapel, Prinsenwagen, wagen voor de Raad van Elf en een aantal ruiters, is het in sneltreinvaart hoog opgeklommen. Het evenement, met name de "grote optocht" op carnavals-zondag geniet regionale bekendheid. In 1964 begeleiden de " dansmarietjes" het Prinselijke gevolg en wordt er voor de jeugd een aparte "kinder-optocht " georganiseerd. Het "Kalverbal" gaat van start en het programma van de Prins en Raad van Elf wordt uitgebreid met een bezoek aan bejaardentehuis "het Zonnelied".
In 1965 is er sprake van een unicum in de historie als er geen Prins, maar een Regent over het "Malse Arckeldurp" de scepter zwaait. Ziekte heeft Geys I geveld. Gelukkig is het slechts voor een jaar, want in 1966 is er weer Prins Geys dun Urste. Hij mag dan voor de eerste maal onderscheidingen uitreiken aan Ammerzodenaren die zich verdienstelijk hebben gemaakt voor de gemeenschap. Dan start 's maandagavonds ook het inmiddels befaamde "Blaauwe Maandagbal". In luttele jaren tijd is er een fundament gelegd voor een driedaags feest wat, zoals wij nu weten, al zo’n vierenveertig jaar de basis kan vormen. Waarachtig geen geringe prestatie!
In 1966 komt er enige concurrentie vanuit Kerkdriel, "Teskesdurp" als ook daar een echte Prins het carnaval gaat leiden. In het Malse Arckeldurp is de goede organisatie dan al weer voorwaarde voor een goede carnaval. Het Brabants Dagblad weet te melden: "..dat wij haar (het Ammerooise carnaval) als een voorbeeld voor de (ook Brabantse) omgeving zouden willen stellen."
In tegenstelling tot vele Brabantse gemeenten wordt er in Ammerzoden niet elk jaar een nieuwe prins gekozen. In 1967 komt pas prins Geys de II, Hij heeft nog de sleutel als het feest Elf jaar Malse Arckeldurp wordt gevierd. Onder zijn bewind doet medio 1972 de Adjedant zijn intrede. Prins Gijs den Derde komt pas in 1973. Ook hij blijft voor wat langere tijd. Willem De Bruyn die als prins Gijs de Vierde in 1979 wordt verwelkomd uit een tube verf zal elf jaren lang de Prins zijn van het Ammerooise. Hij maakt het 22 jarig bestaansfeest mee. Overigens, is dat voor een hoogwaardigheidsbekleder een hele tijd, menig raadslid houdt het veel langer vol, met als topper Gerard de Vaarzenfokker die ruim drieëndertig jaar de club versterkte. Als man van het eerste uur nam hij pas afscheid na het grootse feest 33 jaar carnaval.
Gerard de Vaarzenfokker
Aangezien de plichtplegingen op Raad en Prins qua organisatie toch steeds zwaarder gaan drukken blijven de volgende Prinsen wat korter: twee tot drie jaar. Bijzonder wellicht is dat het mogelijk is om binnen de organisatie te "klimmen". Klaas van der Valk is begonnen als "Bart-Vattum", de veldwachter , nadien versterkte hij het illustere elftal om vervolgens drie jaar lang als Gijs de VIII het carnavalsfeest te leiden. Gijs IX, werd Prins na eerst 2 jaar Adjedant te zijn geweest bij Gijs VIII. Op het moment dat hij Prins werd, woonde hij pas elf (!) jaar in Ammerooie. Prins Gijs X heeft ook twee jaar gediend en nu zit Gijs XI eraan te komen
Het jubileum 3 maal 11 is inmiddels in 1994 groots opgezet een enorm succes. Jaren nadien worden de Raadsleden bij het bezoeken van bevriende clubs daar nog op aangesproken.
Kort na die happening hangt, als een zwaard van Damocles, de privatisering van dorpshuis de Weesboom boven het hoofd van de carnavalsvereniging. Het betekent een enorm verlies aan inkomsten. De kracht voor behoud van het carnaval blijkt in de gemeenschap echter goed aanwezig. Gemeentelijke subsidie, na overleg van de boekhoudcijfers, en een sponsorplan, geven de Raad van Elf veel steun. Daarnaast "verjongt" de Raad zich in korte tijd. Een wens die al lang leefde bij de Raad van Elf maar tot die tijd moeilijk in te vullen is. De gemiddelde leeftijd van de leden verlaagt drastisch. Het enthousiasme binnen de club, en daarbuiten, is weer op hoog niveau en dat geeft moed aan de carnavalsvierder: want wie weet wat de herindeling stiekem nog voor gevolgen heeft?
Dat valt gelukkig mee, het heeft zelfs eerder een positief aspect in de vorm van het regio- overleg. Alle carnavalsverenigingen van de Bommelerwaard stemmen er hun agenda af en bespreken er het reilen en zeilen wat betreft voorbereidingen en resultaten.
Het feest kan niet gevierd worden zonder veel steun van de eigen bevolking: ook zij organiseren zich om als groep deel te nemen aan de prestigieuze optocht. Het winnen van de eerste prijs voor de wagens lijkt soms een obsessie. Niet de prijs, maar de eer is een enorm motiverend element om op hoog niveau te bouwen. De Ammerooise carnavalsclubs bestaan voor lange tijd en menig club, zoals "de Uilekus","De Barkrukken" "De Barkrukken"(2 x Corrie) "Het Ammerzooitje" "De Beukers", "De Tukskes" , "de Plekkers","de Oei-Oei-vogels" en "de Billentikkers" hebben hun jubilea van 11 en/ of 22 jaar bestaan al gevierd. Treden zij op in de voetsporen van de "Witte Das", "De natte sok" ,"Het Leuntje", en "de Buuykes" , om willekeurig wat grote namen te noemen, nu zien we de jonge clubs als "Gere-of-Nie", "Foute Boel", “Klinklare Onzin” , "de Heideroosjes" en "Ut Kwakgat" opkomen.
Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst: naast de kinder-optocht is er ook een Jeugdraad die bij de kinderfeesten voorop gaat. Jaarlijks wordt dit gezelschap geselecteerd in groep 8 van basisschool de Schakel. De kinderen krijgen dan een uiterst carnavaleske maar moeilijke quiz voorgeschoteld. De beste mag zich de Jeugdprins of Jeugdprinses noemen. Dat hierbij wel dames op de voorgrond mogen treden, zowel als Raadslid, als Adjedante of als Prinses is iets waar sommige mannen binnen de Raad, en daarbuiten soms ook vrouwen, wel eens aan denken. Daar blijft het nu nog bij. Misschien is dat over 33 jaar ook historie.
Het Malse Arckeldurp houdt de wind in de zeilen en weet zich gerespecteerd vanwege haar discipline en haar gevoel om feest te vieren en te maken voor en met de gemeenschap.
Het bouwen voor de Grote carnavalsoptocht verloopt door veelal gebrek aan bouwplaatsen grillig. Hoewel het aantal deelnemende wagens de laatste jaren rond de tien schommelt, beleeft het Malse Arckeldurp in 2004 een optocht met maar liefst 14 (grote) wagens, een aantal waaraan grote steden vaak niet aan kunnen tippen . Vriend en vijand zijn het er over eens dat deze optocht uniek is, huis aan huis blad “Het Carillon” rept zelf van de mooiste en kleurrijkste optocht van de regio. Het unieke aan de optocht in ’t Malse Arckeldurp is het feit dat de deelnemers de toeschouwer er voortdurend bij betrekken. Dit zorgt er wel voor dat door het enthousiasme de optocht wel erg lang duurt. Ook de kinderoptocht op maandagmiddag groeit gestaag en zo’n 400 kindjes in deze optocht vormt dan ook eerder regel dan uitzondering
Aandacht voor de jeugd is er volop, niet alleen middels de Kinderoptocht maar in 2004 wordt er gestart met “vette disco avonden in Toon’s Disco Palace” een zaal van het voormalige Café De Roode Leeuw die voor het carnaval met behulp van ouders wordt omgetoverd tot, alcoholvrije, dancing.
Een jaar eerder doen de Nokvorsten hun intrede als tijdens het Elf Elf bal een club van start gaat voor oud Prinsen,Oud Raadsleden en Oud Adjedanten. Het motto “niks mot en alles mag” blijkt zeer aantrekkelijk te zijn want het eerste jaar telt de club gelijk 8 oudgedienden, terwijl we het tweede seizoen al regelmatig 10 Nokvorsten, herkenbaar aan hun rood/zwarte outfit, het programma zien meedraaien.
CV ‘t Malse Arckeldurp stevent recht op het 44 jarig bestaan af, een feit dat zeer groots gevierd zal gaan worden en waar nog lang over gesproken zal worden. Maar ambities blijven er ook naast het feest. Een eigen bouwhal voor de clubs staat hoog op het verlanglijstje en er wordt momenteel druk gesproken en onderhandeld om die lang gekoesterde wens te realiseren. Met het realiseren van een eigen bouwhal wordt er een nog steviger fundament gelegd aan het carnaval in het Malse Arckeldurp en kan het met vol vertrouwen de toekomst in.
CV ‘t Malse Arckeldurp stevent recht op het 44 jarig bestaan af, een feit dat zeer groots gevierd zal gaan worden en waar nog lang over gesproken zal worden. Maar ambities blijven er ook naast het feest. Een eigen bouwhal voor de clubs staat hoog op het verlanglijstje en er wordt momenteel druk gesproken en onderhandeld om die lang gekoesterde wens te realiseren. Met het realiseren van een eigen bouwhal wordt er een nog steviger fundament gelegd aan het carnaval in het Malse Arckeldurp en kan het met vol vertrouwen de toekomst in.
Voor het carnavalsseizoen 2004 -2005 wordt ‘een oud gediende’ van stal gehaald “Good Old” Willem de Bruijn, gepolst tijdens een bezoek van de Raad van Elf in Noyers, wordt Prins Gijs XI. Tot verrassing van bijna het gehele Malse Arckeldurp. Onze zijn bezielende leiding en met zijn ervaring moet hij geacht worden het 44 jarig jubileumfeest, dat kleine beetje extra te geven. Willem draait proef in het seizoen dat voorafgaat aan het jubileum. Het kost hem moeite om de jonge honden’ zoals hij zijn Raad noemt, bij te houden Het kan natuurlijk aan het moordende tempo en de dadendrang van de Raad maar ook aan de Franse slag waarmee Willem ‘opereert’ liggen maar hoe dan ook, het carnaval wordt een weer een donderend, daverend en denderend succes.
Het grote jubileumfeest in november 2006 vergt veel, heel veel voorbereidingen. Bijna een jaar tevoren beginnen de eerste besprekingen en vergaderingen. Er wordt een tent geboekt; maar liefst 525m² feesttent wordt er aan de Weesboom gezet. 22 bevriende clubs carnavalsverenigingen worden uitgenodigd om dit feest mee te gaan vieren.
Natuurlijk alle verenigingen uit de regio maar ook uit Sneek, Steggerda, Maasbracht, Enkhuizen, kortom uit bijna alle windstreken.
De vrijdag begint met een receptie. Het is die dag noodweer in Nederland. Hevige sneeuwval blokkeert complete wegen, het tentdak dreigt te bezwijken onder de sneeuwlast maar binnen in de stijlvolle tent , volledig voorzien van knalrood tapijt, gaat het feest van start. En wat voor feest ! De zaterdagmiddag is voor de kleintjes met playbackshows en
‘s Avonds staat heel Ammerooie te ‘deinen op het plein’, als zo‘n duizend uitgelaten feestgangers zorgen voor een compleet ‘gekkenhuis’ en op volle toeren draaiende biertaps. Wat een feest … en dan is het pas zaterdag ! De zondag begint met en brunch voor alle sponsors en genodigden. Tegen de middag draaien tientallen bussen De Haar op. Met Nokvorsten en afvaardigingen van de vele clubkes die ’t Malse Arckeldurp rijk is, worden 15 clubs naar diverse cafés geleid. De verenigingen die wat groter zijn, worden rechtstreeks in de Weesboom en in de tent welkom geheten. In de Weesboom start een kapellenrodeo En om elf minuten vur twee start Bart Vattum zijn ophaalronde langs De Ster, De Zwaan, de Kleine Heerlijkheid en De Straat, via de Haar naar de tent. In zijn kielzog 15 carnavals- verenigingen, Ammerooise clubkes, en kapellen. De stoet maakt indruk, veel indruk en velen staan dan ook met dik kippenvel, van emotie, op hun lijf te kijken naar dit unieke spektakel dat door een schitterende ’winterzon alleen maar mooier is (er is geen sneeuw meer te bekennen). Binnen wordt het die middag een ongekend feest en iedereen is vol lof over de werkelijk perfecte organisatie. Als men tegen een uur of 5 in de middag ook nog eens allemaal getrakteerd wordt op een gratis stamppot maaltijd met worst, is de verbazing van velen nog groter. Prins Gijs XI en Adjedant Dennis glimmen van trots en de medailles. Hun zakken puilen uit van de tegen- uitnodigingen. Elke vereniging wil natuurlijk zulke feestvierders uit ’t Malse Arckeldurp graag op zijn feestje hebben.
Onze naam is weer gevestigd CV Malse Arckeldurp zal de komende elf jaar weer geconfronteerd worden met “We waren erbij …” “Weet je nog, dat geweldige 44 jarige jubileumfeest van jullie ??”
’t Malse Arckeldurp dendert inmiddels verder; de verjonging van de Raad van Elf en daarmee de groei van De Nokvorsten gaat door. Problemen blijven er: de dreigende sluiting van een of meer cafés. Een locatie moet worden gezocht voor de jeugd tot 16 jaar voor als v/h De Roode Leeuw definitief onder de sloophamer verdwijnt.
Na enig speurwerk en creativiteit van de Raad XI werd er een nieuw onderkomen gevonden voor de jeugd van 12 t/m 16 jaar. Het mobiele Café van Hans van Hekke werd ingericht als het nieuwe "Toon's Disco Palace". Dit werd, nadat Toon de Schroef afscheid van Raad had genomen, omgetoverd tot de "Woeste Goestal", met als nieuw opperhoofd Francios de Kiekendief.